Pozytywny Portal Psychologiczny - Psychologia i zycie
Strona Główna
Człowiek
Temperament
Osobowość
Emocje
Umysł
Inteligencja

Psychologia i życie
Związki
Dzieci
Stres
Zdrowie
Praca

Specyficznie ludzkie mechanizmy motywacyjne

Do jedych ze specyficznie ludzkich rodzajów motywacji należy motywacja osiągnięć. Posiada ona dwie postacie. Jedna polega głównie na dążeniu do sukcesów, druga na unikaniu porażek. Niekiedy określa się te postaci pozytywnym i negatywnym wzorem motywacji osiągnięć. Okazuje się, że to jaka postać tej motywacji dominuje wpływa na preferowanie zadań o rożnym stopniu trudności. Ludzie o pozytywnym wzorcu motywacji osiągnięć preferują zadania średnio trudne. Osoby o negatywnym wzorze mogą preferować zadania łatwe, jako, że osiągnięcie sukcesu jest pewne, lub bardzo trudny, gdyż w tym przypadku większość osób ponosi porażkę więc subiektywnie nie jest ona tak bardzo dotkliwa. Trening motywacji osiągnięć polega właśnie na ćwiczeniu stawiania odpowiednich celów. Motywacja osiągnięć może także mieć charakter zewnętrzny i wewnętrzny. W zależności od tego do jakich kryteriów sukcesu się odnosi.

Innym bardzo ważnym rodzajem motywacji jest motywacja wewnętrzna. Polega ona na podejmowaniu i kontynuowaniu działań dla przyjemności z nią wiązanych. Motywacja zewnętrzna natomiast dotyczy wykonywania czynności ze względu na nagrody i kary, które są zewnętrzne w stosunku do tej aktywności. Badacze tego rodzaju motywacji osiągnęli zdumiewające wyniki. Okazało się, że nagrody mogą zmniejszać motywacje. Bahwioryzm w prosty sposób opisywał zależność pomiędzy działaniami a nagrodami i karami. Zakładano, że zachowania nagradzany występują częściej, a karane rzadziej (pomijam tutaj kwestie skutków ubocznych kar). Przy bardziej szczegółowych badaniach okazało się jednak, że nagrody mogą osłabiać motywacje. Zwłaszcza wtedy gdy działania były podejmowane ze względu na motywację wewnętrzna. Wyniki wielu eksperymentów pokazały, że dzieci, które wykonywały jakąś czynność dla zabawy (czy to malowanie koszulek, czy rozwiązywanie zadań z matematyki) poświęcały temu więcej czasu niż te, które miały być za to nagradzane. W dalszych badaniach okazało się, że charakter nagród różnicuje efekty. Pewne nagrody rzeczywiście okazywały się obniżać poziom motywacji, inne zwiększały go. Okazało się, że nagrody o charakterze informującym (np. pochwały) zwiększały motywację. Natomiast nagrody o charakterze sterującym zmniejszały ją (jeśli zrobisz "to" to dostaniesz "to"). Dlatego też niespodziewane nagrody nie obniżają motywacji wewnętrznej. Mają one charakter bardziej informacyjny. Nagrody, które są częścią zadania i wynikają z jego realizacji (penscja, podwyżki) też nie obniżają motywacji wewnętrznej.

Na motywacje wewnętrzną maja też wpływ inne czynniki. Okazuje się, że w miejscu pracy postawy przełożonego wpływają na poziom motywacji. Jeśli szanuje on autonomie podwładnych (przedstawia różne możliwości decyzyjne, konsultuje z innymi swoje pomysły i używa kar i nagród w ich aspekcie informacyjnym) to ma pozytywny wpływ na motywacje wewnętrzną pracowników. Natomiast kontrolowanie (nawet pośrednie za pomocą kamer), wyznaczanie ścisłych terminów i rywalizacja obniżają poziom motywacji wewnętrznej.

Do typowo ludzkich rodzajów motywacji należą motywacje związane z obrazem własnej osoby. Mogą one polegać na poszukiwaniu takiej wiedzy o sobie, która pozwala pozytywnie myśleć na swój temat, poszukiwaniu takiej wiedzy o sobie, która potwierdza to co już się wie oraz poszukiwaniu trafnej i rzetelnej wiedzy o sobie. Różne czynniki osobowościowe i sytuacyjne mogą wyzwalać te motywacje. Np. z czynników osobowościowych wysoka rozbieżność pomiędzy ja realnym a ja idealnym sprawia, że ludzie przejawiają motywacje skłaniającą do poszukiwania informacji pozwalających im pozytywnie myśleć o sobie. Motywacja ta, z racji dążenia do poszukiwania pozytywnych informacji o sobie, jest nazywana niekiedy motywacją egotystyczną. Wpływa ona na wiele aspektów funkcjonowania. Ludzie tak motywowani m.in. unikają porównań z innymi ludźmi, wolą testy preferencji niż testy zdolności, unikają sprawowania kontroli poznawczej (np. u dentysty wolą gdy dentysta nie tłumaczy co robi) oraz stosują strategie samoutrudniania. Natomiast ludzie poszukujący rzetelnej wiedzy na swój temat charakteryzują się większą samoświadomością. Jest to chyba najbardziej dojrzała motywacja związana z poszukiwaniem wiedzy o sobie. Co ciekawe nawet tak motywowane osoby przeżywają pozytywny afekt gdy słyszą informacje o tym, że są lepsi niż im się wydaje. Dzieje sie tak pomimo tego, ze twierdzą, że nie lubią gdy im sie ktoś podlizuje. Jak już wspomniałem motywacje te są też wyzwalane sytuacyjnie. Może to prowadzić do tego, że ta sama osoba w różnych sytuacjach, po rożnych doświadczeniach może preferować określone sposoby szukania informacji o sobie. Np. ludzie, którzy doświadczyli sukcesu w jednym zadaniu w następnym preferowali testy bardziej diagnostyczne, niż osoby, które odniosły porażkę.

Kolejną specyficznie ludzką motywacją jest motywacja epistemiczna związana z funkcjonowaniem intelektualnym i poszukiwaniem informacji i wiedzy. Teoria motywacji epistemicznej zakłada, że proces zdobywania wiedzy składa się z dwóch faz: z poszukiwania informacji i z utrwalenia sądow, przekonań, wiedzy. W pierwszej fazie umysł charakteryzuje się otwartością i poszukiwaniem informacji. W drugiej fazie następuje zamknięcie i konserwacja wiedzy. Liczne wyniki wskazywały, że ludzie różnią się miedzy sobą tym na ile są zmotywowani do zdobywania informacji i wiedzy. Niektórzy przed wydaniem sądu zastanawiają się, poszukują informacji, rozważają różne punkty widzenia itd. Inni w miarę szybko dochodzą do swoich sądów i przekonań nie interesując się przy tym nowymi informacjami jakie mogli by uzyskać. Do tej właściwości ludzkiego funkcjonowania umysłowego odnosi się także potrzeba poznania, która przejawia się angażowaniem się osób w zdobywanie wiedzy i myślenie oraz czerpaniem z tego satysfakcji. Tak więc w przypadku ludzi występują też potrzeby i motywacje związane z funkcjonowaniem poznawczym.

Duże znaczenia ma też to, że procesy poznawcze przyczyniają się do wzbudzania motywacji. Ciekawość, oczekiwania, aspiracje, fantazje, marzenia, różne formy niezgodności poznawczej - wszystkie te czynniki mogą wpływać na powstanie i podtrzymywanie motywacji. Przeważnie wyższe oczekiwania motywują do wyższych osiągnięć. Natomiast aspiracje i marzenia uruchamiają motywacje jeśli dotyczą sytuacji sprawnościowych, a nie losowych i jeśli zostaną przekształcone w cele i programy działania (inaczej pozostają przejawami myślenia życzeniowego, czasami określanego też jako nierealistyczne). Ludzie też są w stanie stosować różne zabiegi aby usunąć konflikty poznawcze jakie przeżywają. Mogą w tym celu izolować wzajemnie sprzeczne przekonania, przekształcać swoją wiedzę, czy też zmieniać swoje zachowanie.




Rozwój
Uczenie się
Inteligencje Wielorakie
Inteligencja emocjonalna
Inteligencja społeczna
Umiejętności społeczne
Komunikacja
Twórczość

Psychologia Pozytywna
Psychologia pozytywna
Miłość
Mądrość
Szczęście

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Tomasz Zaręba 2007
Copyright © 2006
Design by: d4u.hut2.ruPowered by PHP-Fusion © 2003-2005641520 Unikalnych wizyt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie