Pozytywny Portal Psychologiczny - Psychologia i zycie
Strona Główna
Człowiek
Temperament
Osobowość
Emocje
Umysł
Inteligencja

Psychologia i życie
Związki
Dzieci
Stres
Zdrowie
Praca

Co wzbudza emocje ??

Emocje, czy też różnego rodzaju reakcje emocjonalne wzbudzane są przez bodźce, zdarzenia mające znaczenie dla człowieka. Znaczenie te może być różnorakiej natury. Poczynając od bodźców fizycznych takich jak. np. temperatury powietrza, która może wpływać na samopoczucie i przeżywane emocje, a kończąc na złożonych sytuacjach społecznych, w ocenie których dużą role odgrywają procesy myślenia. Danych dotyczących różnego rodzaju zdarzeń wpływających na stany emocjonalne było dużo. Często też dotyczyły różnych poziomów funkcjonowania człowieka. Badania nad emocjonalnością dotyczyły także zwierząt, które instynktownie reagują emocjonalnie na pewne bodźce. Np. małpy reagują strachem i ucieczką na widok węża, nawet jeżeli wcześniej nie miały żadnych kontaktów z tymi zwierzętami. Podobnie ludzie mogą reagować strachem na widok węża, czy chociażby dziwnie poruszającej się trawy, czy liści podczas spaceru w lesie.

Aby uporządkować dużą ilość różnorodnych danych Carroll Izard zaproponował teorię opisującą 4 systemy aktywacji emocji. Pierwszy z nich to system neuronalny, drugi sensomotoryczny, trzeci motywacyjny, czwarty poznawczy.

System neuronalny jest zaangażowany w każdy inny system wzbudzania emocji. Jest biologiczną podstawą wzbudzania emocji na poziomach wyższych. System ten jest też w stanie niemalże samodzielnie generować stany emocjonalne. Ilość określonych substancji chemicznych w mózgu, czy też elektryczna lub elektromagnetyczna stymulacja określonych struktur mózgowych wpływa na przeżywane emocje.

System sensomotoryczny wzbudza emocje poprzez informacje pochodzące z ciała i jego stanów, napięć mięśni. W badaniach psychologicznych szczególnie wiele miejsca poświęcono roli ekspresji twarzy i układowi sylwetki w aktywacji emocji. Choć zjawiska te można rozpatrywać jako skutki, czy też wskaźniki przeżywanych emocji okazuje się, że odgrywają one dużą role w generowaniu emocji. W jednym z badań ludzie w różny sposób oceniali prezentowane im rysunki w zależności od tego w jaki sposób trzymali długopis w ustach. Napięcie mięśni twarzy wpływało na nastrój i formułowane oceny. Podobnie przybranie sylwetki charakterystycznej dla jakiejś emocji wywołuje tą emocje. W jednym z badań okazało się, że przygarbiona i skulona sylwetka nasilała przeżywane odczucia smutku i zniechęcenia. Ciekawym wynikiem było natomiast to, że jednocześnie taka postawa pozwalała badanym szybciej uwolnić się od zniechęcenia i podjąć jakąś aktywność. Autor tych badań wyniki interpretowała sugerując, że zgodność przeżywanych subiektywnie emocji z ich ekspresją na poziomie całego ciała zwiększa efektywność człowieka.

System motywacyjny zawiera emocje i popędy fizjologiczne. Sporo badań przeprowadzona nad rekcjami na smaki, zapachy, a także na ból. Na smaki reagują już niemowlaki. O ile smak gorzki wywołuje ekspresję emocji obrzydzenia i chęć wyplucia pokarmu to smak słodki wywołuje zadowolenie i zainteresowanie. Może to mieć znaczenie funkcjonalne jako, że w przyrodzie wiele trucizn zawiera gorycz. Podobnie działają określone zapachy. Jedne są przyjemne, inne awersyjne. Nieprzyjemne zapachy mogą nawet wywoływać złość i wzrost gotowości do zachowań agresywnych. Podobnie jest w przypadku reakcji na ból. Złość także pojawiała się gdy osoby badane miały za zadanie trzymać rękę w lodowatej wodzie albo gdy podwyższano temperaturę pomieszczenia. Ciekawostka jest, że noworodki przed 7 miesiącem życia reagują na zastrzyk najpierw reakcją niezadowolenia a dopiero później złością. Wraz z wiekiem wstępna reakcja ekspresji niezadowolenia staje się coraz rzadsza, a reakcją która występuje przeważnie jest złość.

System poznawczy także wywiera wpływ na stany emocjonalne. Dzieje się to w efekcie dokonywania porównań, interpretacji, ocen, sposobów wyjaśniania przyczyn zdarzeń, czy też wspomnień i wyobrażeń przyszłości. Wiele badań prowadzono nad rolą procesów poznawczych w powstawaniu emocji jednakże jak zauważa Izard system poznawczy jest już wstępnie ukierunkowywany przez nastroje i emocje aktywowane przez poprzednie systemy wzbudzania emocji.


Do teorii zorientowanych poznawczo należą teorie Richarda Lazarusa. Badacz ten początkowo zajmował się tematyka stresu i radzenia sobie ze stresującymi wydarzeniami. Później jednak uogólnił swoją teorie na pozostałe emocje. Lazarusa zakłada, że powstawanie emocji wiąże się z dokonywaniem ocen poznawczych. Ocena pierwotna dotyczy ważności zdarzenia i związku z realizowanymi celami. Na jej podstawie konstruowane jest znaczenie relacyjne, główny temat relacji ze środowiskiem. Nadanie określonych znaczenia wywołuje określone emocje (np. strata – smutek, działanie poniżej własnych ideałów – wstyd, dokonywanie postępów – szczęście). Ocena wtórna natomiast dotyczy sposobów radzenia sobie z sytuacją, analizowania zasobów i możliwości. Lazarus zaproponował także podstawowe tematy relacyjne dla poszczególnych emocji. Oto niektóre z nich:

Duma - podbudowanie poczucia własnej wartości dzięki dokonaniom lub osiągnięciu cenionego obiektu (samodzielnie, lub przez kogoś z kim się utożsamiamy)
Gniew - zniewaga pomniejszająca "ja" i "moje"
Miłość- Pozostawanie w związku z inna osobą lub takie pragnienie, zwykle, choć niekoniecznie odwzajemniane
Zazdrość - niechęć do osoby trzeciej z powodu szkodzenia przez nią naszej relacji z inna osobą
Poczucie winy - złamanie nakazu moralnego
Wstyd - wypadnięcie poniżej własnego ideału
Smutek - doświadczenie nieodwracalnej straty
Strach - konkretne, bezpośrednie i zniewalające zagrożenie fizyczne
Lęk - stanie w obliczu niepewnego zagrożenia egzystencjalnego
Szczęście - dokonywanie postępów w osiągnięciu jakiegoś celu
Ulga - zanik stresującej niezgodności pomiędzy rzeczywistym a pożądanym stanem rzeczy.

Także czynniki kulturowe wpływające na wyznawane wartości i poglądy odgrywają rolę w powstawaniu emocji. To w jaki sposób określa się własne ja i ważne jego aspekty, to jakie posiada się standardy moralne i ideały, co uważa się za sukces lub porażkę wpływa na to jak spostrzeże się relacje ze środowiskiem i jakie emocje się pojawią w odpowiedzi na daną sytuację.




Rozwój
Uczenie się
Inteligencje Wielorakie
Inteligencja emocjonalna
Inteligencja społeczna
Umiejętności społeczne
Komunikacja
Twórczość

Psychologia Pozytywna
Psychologia pozytywna
Miłość
Mądrość
Szczęście

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Tomasz Zaręba 2007
Copyright © 2006
Design by: d4u.hut2.ruPowered by PHP-Fusion © 2003-2005641531 Unikalnych wizyt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie