Pozytywny Portal Psychologiczny - Psychologia i zycie
Strona Główna
Człowiek
Temperament
Osobowość
Emocje
Umysł
Inteligencja

Psychologia i życie
Związki
Dzieci
Stres
Zdrowie
Praca

Osobowość a poznawcze konstruowanie przeszłości

Mogłoby się wydawać, że przeszłość jest jasno określona przez to co się wydarzyło. Jednakże nawet to co było może być różnie pamiętane. Dwie osoby zaangażowane w to samo doświadczenie mogą zupełnie inaczej je wspominać. Mogą pamiętać inne aspekty sytuacji, czy nawet podczas przypominania zmieniać trochę to czego były świadkami. Badania naocznych świadków wyraźnie pokazały jakim zniekształceniom mogą podlegać procesy pamięciowe. Także badania nad fałszywymi wspomnieniami pokazywały jak twórczy może mieć charakter przypominanie sobie czegoś.

O ile psychologia społeczna skupia się w większym stopniu nad wpływem sytuacyjnych czynników (np. sposób zadawania pytań, które mogą być sugerujące) to psychologia osobowości koncentruje się w większym stopniu na wewnętrznych procesach (które psychologia społeczna też uwzględnia, ale nie w tak dużym stopniu). Tak więc poznawcza psychologia osobowości stara się wyodrębnić i opisać procesy zaangażowane w opracowywania własnego doświadczenia, konstruowanie przeszłości.

Pierwszym z tych procesów jest modyfikowanie zapisu pamięciowego, które może polegać na "wymazywaniu" z pamięci niewygodnych faktów, uzupełnianiu luk we wspomnieniach informacjami pochodzącymi z tego co się ogólnie wie, czy też dopasowywaniu wspomnień przeszłych doświadczeń do pożądanych cech obrazu siebie. Zmiany takie przeważnie mają charakter automatyczny i ludzie nie zdają sobie sprawy z przeróbek pamięciowych jakich dokonują. Dane te skłoniły psychologa Greenworlda do zaproponowania metafory totalitarnego ego, które niczym historyk w totalitarnym systemie nieustannie dopasowuje (rewiduje i fabrykuje) historie do "aktualnej linii partii”.

Ważną rolę w opracowaniu ubiegłego doświadczenia mają też procesy związane z wyjaśnianiem przyczyn wydarzeń, tzw. atrybucje przyczynowe. Zjawisko egotyzmu atrybucyjnego polega na przypisywaniu przyczyn sukcesów sobie, a porażek czynnikom zewnętrznym. Dużą role może odgrywać tutaj potrzeba zachowania pozytywnego wizerunku siebie, ale też znaczenie może mieć to, że sukcesy są przeważnie planowane, w przeciwieństwie do porażek. Procesy te, wyjaśniające przyczyny, odgrywają szczególną role w przypadku zdarzeń nieoczekiwanych i zagrażających. Mogą odgrywać duże znaczenie adaptacyjne gdy np. wyjaśnia się przyczyny choroby czynnikami, które przestały już działać, albo które nadal działają ale mogą być kontrolowane (sposób odżywania, życia, radzenia sobie ze stresem itd.). Także w przypadku obarczenia kogoś odpowiedzialnością za jakieś negatywne zdarzenie dochodzi do redukcji napięcia. Przez znalezienie winnych świat znowu jawi się jako bezpieczniejsze i bardziej przewidywalne miejsce.

Procesy atrybucyjne nie zawsze mają jednak charakter adaptacyjny. Jeśli np. ktoś po jakimś zdarzeniu traumatycznym (np. wypadek) obwinia się za to i przyczyny przypisuje swoim stałym cechom (tzw. atrybucja charakterologiczna) wówczas przystosowanie emocjonalne do tego wydarzenia przebiega wolniej i z większymi trudnościami niż w przypadku gdy przyczyny ktoś będzie widział np. w swoim niewłaściwym zachowaniu (tzw. atrybucja behawioralna). Podobnie jest w przypadku pesymistycznego i optymistycznego stylu wyjaśniania kłopotów i niepowodzeń. Jeśli ktoś wyjaśnia je za pomocą czynników wewnętrznych, stałych (niezmiennych) i ogólnych sprzyja to powstaniu reakcji depresyjnej. Przeciwnie styl optymistyczny polegający na wyjaśnianiu niepowodzeń czynnikami zmiennymi, zewnętrznymi i specyficznymi sprzyja emocjonalnemu radzeniu sobie z porażkami i stresem.

Podobnie tzw. myślenie kontrfaktyczne polegające na myśleniu "co by było gdyby ..." i wyobrażaniu sobie alternatywnych scenariuszy wydarzeń może mieć adaptacyjny i zaburzający charakter. Adaptacyjne jest wtedy gdy zdarzenie miało charakter kontrolowany i gdybanie może prowadzić do wymyślenia alternatywnego, lepszego sposobu poradzenia sobie z takim zdarzeniem, na wypadek gdyby miało sie powtórzyć. Natomiast gdybanie polegające na wyobrażaniu sobie gorszego scenariusza służy przede wszystkim poradzeniu sobie z negatywnymi emocjami, pocieszeniu się. W przypadku zdarzeń szczególnie negatywnych, jednorazowych i nieodwracalnych gdybanie polegające na myśleni "nie doszłoby do tego gdybym ..." ma zaburzające skutki prowadzące do wytworzenia się poczucia winy i depresji.

Wiele procesów jest zaangażowanych w opracowywanie i konstruowanie przeszłości. Często mają charakter automatyczny, ale mogą mieć też charakter refleksyjny. Liczne badania wskazywały, że refleksyjne opracowanie własnej przeszłości, zwłaszcza zdarzeń traumatycznych (których wspomnienia mogą automatycznie i intruzywnie powracać) ma pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne (lepsze funkcjonowanie układu odpornościowego). Już samo przelanie traumatycznego przeżycia na papier, albo wygadanie się w sprzyjającej atmosferze miało taki pozytywny wpływ.




Rozwój
Uczenie się
Inteligencje Wielorakie
Inteligencja emocjonalna
Inteligencja społeczna
Umiejętności społeczne
Komunikacja
Twórczość

Psychologia Pozytywna
Psychologia pozytywna
Miłość
Mądrość
Szczęście

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Tomasz Zaręba 2007
Copyright © 2006
Design by: d4u.hut2.ruPowered by PHP-Fusion © 2003-2005641569 Unikalnych wizyt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie