Pozytywny Portal Psychologiczny - Psychologia i zycie
Strona Główna
Człowiek
Temperament
Osobowość
Emocje
Umysł
Inteligencja

Psychologia i życie
Związki
Dzieci
Stres
Zdrowie
Praca

Osobowość i procesy kontroli i samoregulacji

Chociaż obraz samego siebie jest z pewnością głównym źródłem „uspójniania” doświadczenia i „magazynem” najważniejszych standardów postępowania, to jednak samo istnienie Ja nie tłumaczy jeszcze, w jaki sposób przechodzimy „od myśli do czynu”, jak zarządzamy naszymi działaniami zgodnie z własnymi standardami. Zagadnieniami tymi zajmuję się psychologia podmiotowej kontroli.

Do kwestii kontroli podchodzono od dwóch stron. Pierwsza z nich dotyczyła rozpatrywania kwestii spostrzeganej kontroli, druga kontroli faktycznie sprawowanej i mechanizmów psychologicznych w to zaangażowanych.

Potrzeba kontroli, poczucia wolności jest jedną z chyba bardziej podstawowych potrzeb człowieka. Teoria reaktancji zaproponowana przez psychologa Jacka Brehma zakłada, że ludzie wobec zakazów i ograniczeń dążą do odzyskania wolności i poczucia kontroli. Przejawia się to spostrzeganym wzrostem atrakcyjności zachowań, czy wyborów niedozwolonych, tendencją do przekornego podejmowania właśnie tych zachowań i skłonnością do ataku na źródło ograniczenia wolności. Inne badania wykazały, że ograniczenie kontroli może prowadzić do zwiększenia kontroli poznawczej, umysłowej przejawiającej się w uważniejszej analizie informacji i ostrożniejszym wyciąganiu wniosków.

Ludzie też często wykazują tzw. iluzję kontroli. Spostrzegają swój wpływ na zdarzenia w sytuacjach obiektywnie niekontrolowanych. Np. wolą sami wyciągać los na loterii niż miałby to robić ktoś inny, a los samodzielnie wylosowany uważają za bardziej wartościowy. Iluzja taka słabnie dopiero w stanach obniżonego nastroju.

Tendencja do sprawowania kontroli jest duża, chociaż ludzie różnią się pod tym względem. W zasadzie to z kontroli rezygnują gdy są przekonani o wyższych kompetencjach innych osób (raczej nikt nie chce sobie robić sam zastrzyku, gdy może to zrobić pielęgniarka), albo gdy konsekwencje zdarzeń mogą być negatywne. Poczucie kontroli bardzo często wiąże się z poczuciem odpowiedzialności. Zależność ta jest zakłócona u osób depresyjnych, które nie odczuwają kontroli nad swoim życiem a odczuwają bardzo dużą odpowiedzialność, albo u osób psychopatycznych nie odczuwających odpowiedzialności za własne czyny. Liczne badania pokazywały także, że sprawowanie kontroli jest czynnością męczącą, kosztowna energetycznie.

Ważnym aspektem podmiotowej kontroli jest ustanawianie celów i ich realizacja. Także w tym obszarze rolę odgrywają mechanizmy kontrolowania aktywności. Kontrola ta może odbywać się na różnych poziomach i może dotyczyć także funkcjonowania własnego umysłu.

Wiele badań także pokazało jak długotrwałe pozbawienie poczucia kontroli zaburza organizację zachowania. Syndrom wyuczonej bezradności jest w bardzo dużym stopniu związany ze zgeneralizowanym, uogólnionym oczekiwanym brakiem kontroli wraz z pojawiającymi się deficytami emocjonalnymi, motywacyjnymi i poznawczymi. Chociaż natura zjawiska wyuczonej bezradności jest nadal badana i poddawana dyskusją przyjmuje się, że długotrwała deprywacja kontroli prowadzi do utraty orientacji na działanie.


Cele i ich realizacja

Procesy kontroli umysłu

Wyuczona bezradność




Rozwój
Uczenie się
Inteligencje Wielorakie
Inteligencja emocjonalna
Inteligencja społeczna
Umiejętności społeczne
Komunikacja
Twórczość

Psychologia Pozytywna
Psychologia pozytywna
Miłość
Mądrość
Szczęście

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Tomasz Zaręba 2007
Copyright © 2006
Design by: d4u.hut2.ruPowered by PHP-Fusion © 2003-2005635697 Unikalnych wizyt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie