Pozytywny Portal Psychologiczny - Psychologia i zycie
Strona Główna
Człowiek
Temperament
Osobowość
Emocje
Umysł
Inteligencja

Psychologia i życie
Związki
Dzieci
Stres
Zdrowie
Praca

Klasyczna teoria Gordona Allporta

Gordon Allport zwrócił uwagę na pojęcie cechy jako jednostkę opisu osobowości. Cechę rozumiał jako predyspozycje do reagowania w określony sposób. Wyróżniał cechy wspólne dla wszystkich ludzi (cechy nomotetyczne) oraz dyspozycje osobiste, niepowtarzalne, charakterystyczne dla jednostki (cechy idiograficzne).

Porównując cechę do nawyku uważał, że cecha jest pojęciem szerszym niż nawyk - więcej sytuacji ją wyzwala i więcej reakcji ją wyraża. Uważał także, że cechy nie podlegają wartościowaniu, tak jak np. postawy.

Allport wyodrębnił trzy kategorie cech (podział ze względu na poziom ich ogólności).
Dominujące - wpływa na całe zachowanie, występuje rzadko (np. osobowość autorytarna).
Centralne - najbardziej charakterystyczne dla danej jednostki, ujawniają się w działaniu najczęściej (charakterystyki taki jak grzeczność, towarzyskość, pewność siebie). Podejście zbliżone do współczesnych koncepcji sprowadzające osobowość do paru podstawowych czynników.
Wtórne - dotyczą wąskiego zakresu bodźców i reakcji, mało istotne dla opisu osobowości.

Teoria ta zakładała, że cecha zapewnia spójność zachowania, ale że na zachowanie człowieka ma wpływ wiele cech trudno mówić o pełniej spójności zachowania. Allport zwrócił uwagę także na motywacyjne właściwości cech polegając na tym, że osoba o określonej dyspozycji sama stwarza sytuacje, w których dana cecha może się wyrażać.

Gordon Allport zapoczątkował także tzw. badania leksykalne. Ze słownika wyodrębnił 18 000 wyrazów opisujących jednostkę. Wychodził z założenia, że wiedza o cechach ludzkich powinna znaleźć odbicie w języku, który gromadzi ludzką wiedzę dotyczącą rożnych obszarów rzeczywistości.

Allport podkreślał wyjątkowość każdego człowieka. Nie korzystał z analizy czynnikowej twierdząc, że absolutyzuje przeciętność i gubi człowieka. Odnosił się też krytycznie do psychologów koncentrujących się na pomiarze różnic indywidualnych, lekceważących całościowe podejście do osobowości. Uważał, że poznanie typowych cech danego człowieka oraz ich konfiguracji jest ważniejsze niż porównywanie tej samej cechy u różnych ludzi. Allport, po prostu, przekładał badania idiograficzne, polegające na dogłębnej analizie funkcjonowania jednostki, nad badania nomotetyczne, polegające na analizowaniu różnic w występowaniu kilku pojedynczych cech. Paradoksalnie, pomimo niechęci do analiz czynnikowej, jego podejście i badania nad językiem przyczyniły się znacznie do rozwoju taksonomii cech osobowości.

Allport także wprowadził pojęcie Ja, które zapewnia poczucie własnej tożsamości i które powstaje i rozwija się podczas indywidualnego rozwoju. Kierunek ten został znacznie rozwinięty w poznawczym podejściu do osobowości.




Rozwój
Uczenie się
Inteligencje Wielorakie
Inteligencja emocjonalna
Inteligencja społeczna
Umiejętności społeczne
Komunikacja
Twórczość

Psychologia Pozytywna
Psychologia pozytywna
Miłość
Mądrość
Szczęście

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Tomasz Zaręba 2007
Copyright © 2006
Design by: d4u.hut2.ruPowered by PHP-Fusion © 2003-2005344785 Unikalnych wizyt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie