Pozytywny Portal Psychologiczny - Psychologia i zycie
Strona Główna
Człowiek
Temperament
Osobowość
Emocje
Umysł
Inteligencja

Psychologia i życie
Związki
Dzieci
Stres
Zdrowie
Praca

Struktura procesu twórczego

Procesem twórczym nazywa się proces psychiczny prowadzący do wytworzenia nowej i wartościowej idei albo dzieła.

Klasyczną teorią opisującą ten proces była pochodząca z 1926 roku teoria Wallasa, nazywana niekiedy teorią inkubacji. Zakładała, że proces ten składa się z 4 faz, elementów:

1.przygotowanie (preparacja), czyli zbieranie danych, definiowanie problemu i inne czynności wstępne
2.samoistne, nieświadome generowanie pomysłów (inkubacja), podczas których świadomy umysł wykonuje zupełnie niezwiązane z problemem czynności
3.olśnienie (iluminacja), wgląd czyli nagłe zrozumienie istoty problemu i dostrzeżenie rozwiązania
4.sprawdzanie (weryfikacja) pomysłu, czy spełnia wymagane kryteria

Była to teoria wywodząca się z podejścia psychodynamicznego. Odwoływała się do dynamiki procesów nieświadomych. Obecnie w psychologii teoria ta nie jest popularna. Odwoływanie się do nieświadomości niewiele wyjaśnia, w zasadzie jest wyjaśnianiem niewyjaśnionego przez inna niewyjaśnioną rzecz.

Inną teorią wywodzącą się z klasycznego podejścia zakładała, że twórczy proces następuje dzięki dokonywaniu odległych skojarzeń. Na bazie tego podejścia powstały testy odległych skojarzeń, a także koncepcja hierarchii skojarzeń – stroma jeśli jedno skojarzenie dominuje zdecydowanie, płaska jeśli inne skojarzenia też mogły się pojawić. Stromą hierarchię skojarzeń posiada ktoś kto na słowo „pies” reaguje słowem „kot”, ktoś kto jest w stanie podać więcej skojarzeń do słowa „pies” charakteryzuje się płaską hierarchią skojarzeń.

Współczesne teorie procesu twórczego charakteryzują się eklektyzmem teoretyczno-metodologiczny. Odwołują się do różnych klasycznych teorii psychologicznych, a także sposobów badania. Szczególnie podkreśla się kwestie związane z eksperymentalnym sprawdzaniem hipotez. W dość nieufny sposób podchodzi się do wcześniejszych poglądów, zwłaszcza tych, które zakładały swoistą jakościową odmienność procesów twórczych.

Podejście typu „nic nadzwyczajnego” zaproponował Perkins. Uważał, że w skład procesu twórczego wchodzą te same elementarne procesy umysłowe, ale, że zostały zorganizowane ze względu na inny cel. Weisberg natomiast zaproponował teorię stopniowego przyrostu. Zaatakował mit genialności twierdząc, że do wybitnych osiągnięć prowadzi długa i wytrwała praca, a nie mityczne olśnienia itp. Stopniowy przyrost wiedzy następował poprzez „zanurzenie się” w określonej dziedzinie. Czas takiego „zanurzenia” szacował na około 10 lat. Także eksperymentalnie podważał istnienie nagłych wglądów i olśnień demonstrując, że pytania naprowadzające znacznie ułatwiały rozwiązanie problemów wymagających wglądu.

W odpowiedzi na fazowe teorie procesu twórczego odnoszące się do stopniowego przyrostu wiedzy, czy też kolejno następujących po sobie faz profesor Edward Nęcka zaproponował koncepcję interakcji twórczej. Zgodnie z nią twórcza interakcja to proces ciągłego i wzajemnego oddziaływania dwóch elementów: celi i tzw. struktur próbnych stanowiących próbę osiągnięcia celu. Struktury próbne mogą doprowadzić do wyłonienia się celu jak np. wtedy gdy przypadkowo zagrane akordy stanowią początek utworu muzycznego, albo mogą też zmienić kierunek procesu twórczego poprzez wyłonienie innego celu.

W koncepcji tej wyróżnia się 6 grup twórczych operacji intelektualnych:
- rozumowanie dedukcyjne
- rozumowanie indukcyjne (głównie użycie analogii)
- metaforyzowanie
- dokonywanie skojarzeń
- abstrahowanie
- dokonywanie transformacji

Także myślenie krytyczne odgrywa dużą role zwłaszcza w momencie oceniania na ile w strukturach próbnych udało się zrealizować zamierzone cele.



Rozwój
Uczenie się
Inteligencje Wielorakie
Inteligencja emocjonalna
Inteligencja społeczna
Umiejętności społeczne
Komunikacja
Twórczość

Psychologia Pozytywna
Psychologia pozytywna
Miłość
Mądrość
Szczęście

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Tomasz Zaręba 2007
Copyright © 2006
Design by: d4u.hut2.ruPowered by PHP-Fusion © 2003-2005635691 Unikalnych wizyt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie