Pozytywny Portal Psychologiczny - Psychologia i zycie
Strona Główna
Człowiek
Temperament
Osobowość
Emocje
Umysł
Inteligencja

Psychologia i życie
Związki
Dzieci
Stres
Zdrowie
Praca

Kategoryzacja i wiedza pojęciowa

Tworzenia nowych kategorii pojęciowych, które ujęłyby pewien fragment rzeczywistości lepiej i trafniej niż wcześniej używane pojęcia, wymaga zwłaszcza twórczość naukowa.

Newton np.wprowadzając pojęcie grawitacji uporządkował wiele wydawałoby się oddzielnych zdarzeń a praktyczne implikacje wynikając jego teorii odnajdywały nawet zastosowanie w lotach kosmicznych.

Można wyróżnić następujące rodzaje twórczych operacji umysłowych:

1.otwarcie granic kategorii – pojęcia stają się coraz bardziej szerokie i rozmyte (różnice między nauką i sztuką dla jednych mogą być ścisłe, dla innych te granice mogą być przepuszczalne, umowne i drugorzędne).
2.Poszerzenie pola semantycznego znanego pojęcia – może być rezultatem otwarcia granic kategorii, albo też jednorazowym zabiegiem włączenia pewnych obiektów w zakres kategorii.
3.Redefinicja obiektu (redukcja kategorialna)- spojrzenie na znany obiekt z nietypowej perspektywy i zdefiniowania go na nowo, zwykle po zredukowaniu go do jednej, wybranej cechy
4.Synteza pojęciowa – utworzenie nowej kategorii z wykorzystaniem znanych pojęć (selekcja naturalna – selekcja w hodowli zwierząt, naturalne zjawiska przyrodnicze).
5.Zmiana kontekstu użycia kategorii pojęciowej – falsyfikacja w nauce i w religii (cuda).
6.„Rewolucja pojęciowa” – zasadnicze zmiany zakresu pojęć i ich wzajemnych relacji w jakiejś dziedzinie, wynikająca z niemożności zrozumienia rzeczywistości przez pryzmat dotychczas używanych pojęć (zmiany paradygmatu, akomodacja struktur umysłowych)

Wymienione operacje nie muszą doprowadzić do twórczej idei i zazwyczaj nie doprowadzają. Przynoszą jednak istotne zmiany w zakresie wiedzy pojęciowej, bez których twórczy efekt byłby mniej prawdopodobny.

Zaobserwowano, że osoby twórcze przejawiają tendencję do tworzenia szerokich, pojemnych i rozmytych kategorii pojęciowych. Co ciekawe podobny mechanizm funkcjonowania obserwuje się także w schizofreni i chorobie dwubiegunowej, gdzie znaczenie pojęć staje się na tyle szerokie, że przestaje być adekwatne do rzeczywistości.

Gdy osobą twórczym dawano do posortowania zbiór obiektów częściej, niż osoby mniej twórcze, robiły to wedle dowolnie przyjętej zasady. Częściej zmieniały też zasad klasyfikacji w trakcje wykonywania zadania i używały nietypowych kryteriów.

Zaobserwowana także, że naginanie znaczenia pojęć i poszerzanie ich zakresu ma pozytywny wpływ na twórczość. Gdy badanych poproszono o opisanie niebezpieczeństwa, które byłoby miłe, odprężające przyjemne i łagodne, albo wolności, która cechowałaby się napięciem, smutkiem, płytkością i głupotą po przerwie lepiej rozwiązywali testy twórczego myślenia niż ci badani, których proszono o wyobrażanie sobie bardziej standardowych przykładów niebezpieczeństwa lub wolności. Tak więc twórczość charakteryzuje się swobodniejszym podejściem do pojęć, a eksperymentalnie wywołanie takiego podejścia zwększa poziom wykonania testów twórczości.



Rozwój
Uczenie się
Inteligencje Wielorakie
Inteligencja emocjonalna
Inteligencja społeczna
Umiejętności społeczne
Komunikacja
Twórczość

Psychologia Pozytywna
Psychologia pozytywna
Miłość
Mądrość
Szczęście

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Tomasz Zaręba 2007
Copyright © 2006
Design by: d4u.hut2.ruPowered by PHP-Fusion © 2003-2005641561 Unikalnych wizyt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie