Pozytywny Portal Psychologiczny - Psychologia i zycie
Strona Główna
Człowiek
Temperament
Osobowość
Emocje
Umysł
Inteligencja

Psychologia i życie
Związki
Dzieci
Stres
Zdrowie
Praca

Teoria inteligencji emocjonalnej Petera Saloveya i Johna Mayera

Zdaniem Petera Saloveya i Johna Mayera „Inteligencja emocjonalna reprezentuje zdolność spostrzegania, oceny i wyrażania emocji w trafny i przystosowawczy sposób; zdolność rozumienia emocji i wiedzę o nich; zdolność docierania do i/lub wzbudzania emocji, które wspomagają aktywność poznawczą i działania adaptacyjne; a także zdolność kontrolowania emocji własnych i emocji innych ludzi”. Popularność teorii inteligencji emocjonalnej są w stanie upatrywać w tym, że zwraca uwagę na emocjonalny aspekt ludzkiego funkcjonowania, a także na to, że tak rozumianą inteligencję można rozwijać.

Pierwotna wersja teorii inteligenci emocjonalnej uwzględniała trzy obszary, czy też wymiary tej zdolności.Pierwszy obszar dotyczył percepcji, oceny i ekspresji emocji. W jego skład wchodziła zdolność do rozpoznawania emocji na podstawie ich korelatów fizjologicznych, czy też myśli. Kolejna zdolność tego obszaru stanowiła umiejętność rozpoznawania na podstawie komunikacji niewerbalnej i werbalnej przekazów emocjonalnych innych osób, a także przekazów emocjonalnych zawartych w pracach artystycznych. Kolejną zdolnością jest umiejętność adekwatnego wyrażania emocji i potrzeb z nimi związanych oraz zdolność do rozróżniania adekwatnych i nieadekwatnych lub prawdziwych i zafałszowanych przekazów.

Drugi obszar inteligencji emocjonalnej dotyczy roli emocji we wspomaganiu aktywności umysłowej. Jest związany z otwartością na emocje, które mogą kierować uwagę na istotne informacje, mogą wpływać na ocenianie czy też zapamiętywanie. Także sposoby rozwiązywania problemów mogą być różne, w zależności od nastrojów. Radość sprzyja twórczemu i indukcyjnemu myśleniu, a smutek bardziej refleksyjnemu i ostrożniejszemu planowaniu. Wahania nastrojów mogą także odgrywać bardzo pozytywną rolę przyczyniając się do rozpatrywania określonego problemu z różnych perspektyw, punktów widzenia.

Trzeci obszar wiąże się z rozumieniem emocji. Jego podstawową zdolnością jest umiejętność nazywania emocji i rozpoznawania związków między nimi. Umiejętności te dotyczą także rozumienia złożonych emocji składających się z wielu podstawowych emocji przeżywanych jednocześnie. Do badania i diagnozowania tych zdolności używa się testu twórczości emocjonalnej Averilla i Nunleya. Polega on na tym, że osoby proszone są o opisanie sytuacji, w której mogłyby doświadczyć trzech różnych uczuć jednocześnie. Także zdolność rozpoznawania prawdopodobnych sekwencji emocjonalnych należy do tego obszaru.

Początkowo teoria inteligencji emocjonalnej jako zdolności opisywała te trzy wymiary, obszary. Z czasem jednak jej autorzy dodali jeszcze czwarty obszar związany z kierowaniem emocjami, czyli świadomą regulacją emocji w celu ułatwienia intelektualnego i emocjonalnego rozwoju. W skład tego obszaru wchodzą takie umiejętności jak: zdolność bycia otwartym na uczucia, zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne; zdolność obserwowania uczuć i poddawania ich refleksji; zdolność do refleksyjnej kontroli emocji przez wyciszanie emocji nieprzyjemnych bez ignorowania ich wartości informacyjnej jak i też wzmacnianie uczuć przyjemnych. Podsumowując można powiedzieć, że obszar ten zawiera zdolność kierowania emocjami w sobie i w innych ludziach. Salovey i Mayer zwracają uwagę na to, że ten obszar przeważnie potocznie kojarzy się z inteligencją emocjonalną, jednakże uważają, że emocje najlepiej jest regulować w stopniu umiarkowanym. Próby zminimalizowania lub całkowitego wyeliminowania niektórych emocji mogą doprowadzić do zdławienia inteligencji emocjonalnej, która raczej nie polega na tłumieniu emocji tylko na ich sensownym wykorzystywaniu.

Do mierzenia inteligencji emocjonalnej Salovey i Mayer opracowywali coraz to nowe i lepsze testy. Wyniki w tych testach wzrastają wraz z wiekiem osób badanych. Do jakiegoś stopnia są związane z inteligencją werbalną, samoocenami empatii i ciepła rodzicielskiego. Czym wyższe wyniki w testach, czy też kwestionariuszach badających lęk społeczny i depresje, tym niższe w testach inteligencji emocjonalnej. Także z oceną agresywności inteligencja emocjonalna koreluje ujemnie, a pozytywnie wiąże się z poziomem zachowań prospołecznych, kooperacyjnych, nastawionych na współpracę. Także w miejscu pracy inteligencja emocjonalna odgrywa pozytywną rolę, chociaż niekiedy może sprawiać, że pewne sprawy, jak na przykład obsługa klientów, załatwiane są wolnej, ale za to na lepszym poziomie. Jak to podsumowują autorzy tej teorii „być może zajmowanie się uczuciami klientów w sposób efektywny wymaga więcej czasu”.

Podsumowanie:

Obecny model inteligencji emocjonalnej

4 względnie odrębne obszary, wymiary:

1. percepcja, ocena i ekspresji emocji
- zdolność do rozpoznawania emocji na podstawie ich korelatów fizjologicznych, czy też myśli
- umiejętność rozpoznawania na podstawie komunikacji niewerbalnej i werbalnej przekazów emocjonalnych innych osób
- umiejętność rozpoznawania przekazów emocjonalnych zawartych w pracach artystycznych
- umiejętność adekwatnego wyrażania emocji i potrzeb z nimi związanych
- zdolność rozróżniania adekwatnych i nieadekwatnych lub prawdziwych i zafałszowanych przekazów.

2. emocjonalne wspomaganie myślenia
- otwartością na emocje, które mogą kierować uwagę na istotne informacje, mogą wpływać na ocenianie czy też zapamiętywanie
- korzystanie z rożnych sposobów rozwiązywania problemów w zależności od nastrojów (pozytywnych, negatywnych, zmiennych)

3. zrozumienie emocjonalne
- umiejętność nazywania emocji i rozpoznawania związków między nimi
- rozumienia złożonych emocji składających się z wielu podstawowych emocji przeżywanych jednocześnie

4. kierowanie emocjami
- świadoma regulacja emocji w celu ułatwienia intelektualnego i emocjonalnego rozwoju.
- zdolność bycia otwartym na uczucia, zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne
- zdolność obserwowania uczuć i poddawania ich refleksji
- zdolność do refleksyjnej kontroli emocji przez wyciszanie emocji nieprzyjemnych bez ignorowania ich wartości informacyjnej jak i też wzmacnianie uczuć przyjemnych.



Rozwój
Uczenie się
Inteligencje Wielorakie
Inteligencja emocjonalna
Inteligencja społeczna
Umiejętności społeczne
Komunikacja
Twórczość

Psychologia Pozytywna
Psychologia pozytywna
Miłość
Mądrość
Szczęście

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Tomasz Zaręba 2007
Copyright © 2006
Design by: d4u.hut2.ruPowered by PHP-Fusion © 2003-2005624634 Unikalnych wizyt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie