Pozytywny Portal Psychologiczny - Psychologia i zycie
Strona Główna
Człowiek
Temperament
Osobowość
Emocje
Umysł
Inteligencja

Psychologia i życie
Związki
Dzieci
Stres
Zdrowie
Praca

Integracyjna teoria temperamentu (AlexanderThomas i Stella Chess)

Integracyjna teoria temperamentu jest teorią zaproponowaną przez dwoje amerykańskich psychiatrów. W swojej teorii położyli akcent na to, że rozwój zachowania (jak i też zaburzenia) wynikają ze współdziałania indywidualnych predyspozycji i czynników środowiskowych, społecznych. Na rozwój zachowania ma wpływ to w jakim środowisku wychowuje się dziecko i jak jest traktowane przez innych.

W 1956 roku Thomas i Chess rozpoczęli podłużne badania temperamentu. Obserwowali 133 dzieci pochodzące z 83 rodzin z klasy średniej. Dzieci podczas pierwszego spotkania z opiekunami miały po 2-3 miesiące. Sposób badania zmieniał się w zależności od wieku badanych. Na każdym etapie badano cechy temperamentalne, postawy rodziców wobec dzieci i ich praktyki wychowawcze.

To na co szczególnie zwrócili uwagę badacze był fakt, że dzieci już od pierwszych tygodni życia reagują i zachowują się w zindywidualizowany sposób. Nawet gdy rodzice traktowali dzieci w bardzo podobny i wychowywali je tak samo to dzieci zachowywały się i rozwijały w charakterystyczny dla nich sposób.

Thomas i Chess rozróżniali początkowo dziewięć kategorii temperamentu. Do kategorii tych odwoływali się nawet po 30 latach od rozpoczęcia badań. Oto najbardziej podstawowy opis tych kategorii:

1. Aktywność- aspekt motoryczny zachowania dziecka oraz proporcja okresów aktywności i braku aktywności w ciągu doby
2. Rytmiczność (regularność)- regularność bądź brak regularności funkcji biologicznych (np. cyklu snu i czuwania)
3. Zbliżanie się- wycofywanie- rodzaj pierwotnej reakcji na nowy bodziec (np. pokarm, zabawkę, osobę). Zbliżanie się ma miejsce wtedy, gdy reakcja jest pozytywna, wycofywanie zaś wtedy, gdy dziecko reaguje negatywnie, na poziomie emocji i/lub aktywności motorycznej.
4. Łatwość przystosowania- łatwość, z jaką zachowanie dziecka można zmienić w pożądanym kierunku, wyrażająca się w sposobie reagowania na nowe bodźce.
5. Próg reagowania- siła bodźca potrzebna do wywołania zauważalnej reakcji.
6. Siła reakcji- poziom energetyczny reakcji niezależni od jej jakości lub kierunku.
7. Jakość nastroju- proporcja emocji (nastrojów) pozytywnych do negatywnych.
8. Podatność na roztargnienie- skuteczność, z jaką bodźce zewnętrzne odwracają uwagę dziecka od tego, co robi w danym momencie.
9. Zasięg uwagi i wytrwałość- najdłuższy czas poświęcony bez przerwy danemu rodzajowi aktywności (zasięg uwagi) oraz zdolność kontynuowania aktywności mimo działania bodźców rozpraszających (wytrwałość).

Na podstawie tych kategorii i ich konfiguracji badacze wyróżnili trzy konstelacje temperamentalne.
Temperament łatwy (około 40 % próby) – charakteryzuje się wysokimi wynikami w następujących kategoriach: regularność, zbliżanie się, łatwość przystosowania, siła reakcji niewielka lub umiarkowana, przewaga pozytywnych emocji.
Temperament trudy (około 10 %) – brak regularności, wycofywanie się, trudność w przystosowaniu, duża siła reakcji i przewaga emocji negatywnych nad pozytywnymi.
Temperament wolno rozgrzewający się (15%) – reaguje negatywnie na nowe bodźce, przystosowuje się powoli, wykazuje przewagę nastrojów negatywnych nad pozytywnymi, reaguje z niewielką siłą i zajmuje pozycje pośrednią na wymiarze regularności.

Obserwacja, że pomiędzy konstelacją temperamentalną (łatwą lub trudną) a zaburzeniami zachowania nie zachodzi żadna bezpośrednia zależność, czyli, że dzieci posiadające "trudny temperament", czy tak zwane "trudne dzieci" niekoniecznie muszą przejawiać złe zachowania skłoniła Thomasa i Chess do wprowadzenia pojęcia "dobroć dopasowania". Dobre dopasowanie występuję gdy zachodzi zgodność między możliwościami jednostki, jej temperamentem oraz innymi cechami indywidualnymi a oczekiwaniami i wymogami otoczenia (przede wszystkim rodziców, nauczycieli, rówieśników).

Trwałe i duże rozbieżności powodowały nieprzystosowanie i zaburzały rozwój. Sposób w jakim zachowanie i rozwój ulegał zaburzeniu wynikał także z warunków środowiska. Gdy Thomas i Chess obserwowali 95 dzieci z robotniczych rodzin portorykańskich okazało się, że objawy niedopasowanania najbardziej widoczne były w takich obszarach jak aktywność fizyczna, jedzenie, wydalanie. U dzieci z klas średnich niedopasowanie temperamentu i środowiska objawiało się głównie zaburzeniami snu, niezdyscyplinowaniem, zaburzeniami nastroju i mowy, trudnościami w uczeniu się i kontaktach z rówieśnikami.

O ile duże rozbieżności w dopasowaniu temperamentu i środowiska zaburzały rozwój, to drobne rozbieżności spowodowane konfliktami i stresem jakie niosą nowe wymagania i oczekiwania wpływały pozytywnie na rozwój.



Rozwój
Uczenie się
Inteligencje Wielorakie
Inteligencja emocjonalna
Inteligencja społeczna
Umiejętności społeczne
Komunikacja
Twórczość

Psychologia Pozytywna
Psychologia pozytywna
Miłość
Mądrość
Szczęście

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Tomasz Zaręba 2007
Copyright © 2006
Design by: d4u.hut2.ruPowered by PHP-Fusion © 2003-2005624636 Unikalnych wizyt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie