Pozytywny Portal Psychologiczny - Psychologia i zycie
Strona Główna
Człowiek
Temperament
Osobowość
Emocje
Umysł
Inteligencja

Psychologia i życie
Związki
Dzieci
Stres
Zdrowie
Praca

Typowe zaangażowanie intelektualne i emocje związane z aktywnością intelektualną

Psycholog Philip Ackerman zwrócił uwagę, że codzienny sposób funkcjonowania intelektualnego ludzi różni się od tego jaki jest przejawiany podczas rozwiązywania testów inteligencji. Rozwiązując zadania testowe ludzie raczej manifestują swoje maksymalne możliwości intelektualne. Testy wymagają od nich intensywnego, aczkolwiek krótkotrwałego wysiłku na najwyższym możliwym poziomie. Tymczasem w codziennych warunkach życiowych ludzie przejawiają raczej przeciętny poziom inteligencji. Dlatego też Ackerman wprowadził pojęcie typowego zaangażowania intelektualnego, na podstawie którego, według niego, lepiej niż na podstawie ilorazu inteligencji można przewidywać rzeczywiste osiągnięcia życiowe.

Oceny typowego zaangażowania intelektualnego dokonuje się, podobnie jak pomiaru cech osobowości, za pomocą kwestionariusza, a nie testu. W kwestionariuszach nie ma dobrych lub złych odpowiedzi, wszystkie są dobre. Odnoszą się do preferencji, a te, podobnie jak ludzie, mogą być zróżnicowane. Testy natomiast badają poziom wiedzy albo różnego rodzaju sprawności. Czym wyższy wynik tym lepiej. Jak już wspomniałem, typowe zaangażowanie emocjonalne szacuje się na podstawie wyniku kwestionariusza, więc jest czymś mającym większy związek z osobowością i motywacją, niż samą inteligencją. Wyniki badań potwierdziły przypuszczenia Ackermana.

Ludzka aktywność umysłowa budzi także emocje. Myślenie i rozwiązywanie problemów wywołuje różne reakcje afektywne u różnych osób. Właśnie aby zbadać rodzaje nastrojów i emocji związanych z aktywnością umysłową, psycholodzy Mayer, Caruso, Zigler i Dreyden skonstruowali Skalę Doświadczeń Intelektualnych, kwestionariusz. Analizy statystyczne wyników pozwoliły wyodrębnić trzy czynniki, czy też wymiary doświadczeń emocjonalnych związanych z aktywnością intelektualną: absorpcję, apatię i przyjemność.

Absorpcja intelektualna polega na takiej koncentracji na aktywności umysłowej, czy też rozwiązywanych problemach, że człowiek niejako odcina się od innych bodźców. Wyłącza się. Całkowicie koncentruje uwagę na aktywności umysłowej ignorując inne zadania. Często towarzyszy temu też utrata kontroli nad upływem czasu.

Apatia intelektualna oznacza niechęć wobec aktywności umysłowej. Bierność i brak inicjatywy. Osoby apatyczne pod względem intelektualnym podejmują aktywność umysłową tylko wtedy, gdy muszą, często też odkładają na później zadania wymagające myślenia.

Przyjemność intelektualna to tendencja do czerpania przyjemności z aktywności umysłowej. Myślenie i rozwiązywanie problemów są przyjemne same w sobie, mogą też się obejść bez dodatkowych zewnętrznych uzasadnień. Aktywność intelektualna osób czerpiących z niej przyjemność jest motywowana w bardzo dużym stopniu wewnętrznie. Właśnie ze względu na przyjemność.

Te trzy wymiary nie odnoszą się do chwilowych stanów emocjonalnych, lecz do względnie trwałych, zróżnicowanych indywidualnie tendencji do reagowania emocjonalnego wobec sytuacji sprzyjających aktywności umysłowej.

W Polsce badania nad Skalą Doświadczeń Intelektualnych zapoczątkował prof. Edward Nęcka z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Oryginalny kwestionariusz został zmodyfikowany w celu dostosowania do polskich realiów i specyfiki kulturowej. Tym razem analizy statystyczne wyników dały rozwiązanie czteroczynnikowe. Wyodrębniono cztery rodzaje postaw lub reakcji emocjonalnych wobec aktywności umysłowej. Były to: satysfakcja intelektualna, absorpcja, awersja intelektualna i postawa utylitarno-pragmatyczna.

Satysfakcja intelektualna odpowiadała przyjemności intelektualnej, absorpcja też była podobnie rozumiana jak w oryginalnych badaniach Mayera i współpracowników.

Awersja przypominała apatię intelektualną, odnosiła się do postrzegania problemów i zadań intelektualnych jako źródła frustracji, lęku i rozczarowań.

Postawa utylitarno - pragmatyczna charakteryzowała osoby podejmujące aktywność umysłową tylko wtedy, gdy jest to konieczne, i jedynie ze względu na jakiś praktyczny cel.

W Polsce dodatkowo zbadano inteligencję i osobowość. Nie stwierdzono związku pomiędzy inteligencją, a rodzajami reakcji emocjonalnych na aktywność intelektualną. Oznacza to, że osoby inteligentne mogą przejawiać różne reakcje emocjonalne wobec aktywności umysłowej, tak samo jak osoby mniej inteligentne. Mogą być osoby inteligentne, które nie lubią myśleć i osoby mniej inteligentne, które czerpią przyjemność z aktywności umysłowej. Może warto w tym miejscu przypomnieć jeszcze o typowym zaangażowaniu intelektualnym rozpatrywanym i badanym przez Ackermana. Wyniki w testach inteligencji odnoszą się do maksymalnych możliwości, a nie do tego, na ile człowiek korzysta ze swojej inteligencji w codziennym życiu. Można byłoby się spodziewać, że osoby czerpiące przyjemność z myślenia, skłonne do absorpcji, pochłonięcia aktywnością intelektualną w większym stopniu robią użytek z własnej inteligencji. Tym samym w większym stopniu mogą przejawiać inteligencję w codziennym życiu.

Stwierdzono natomiast związki pomiędzy emocjonalnymi rodzajami doświadczeń intelektualnych a osobowością, rozpatrywaną pod względem paru podstawowych cech. Osoby neurotyczne, przejawiające dużo negatywnych emocji cechowały się podwyższonym poziomem tendencji utylitarno-pragmatycznej i awersji intelektualnej. Osoby ekstrawertywne, aktywne, towarzyskie i skłonne do przejawiania raczej pozytywnych emocji, okazały się mniej awersyjne i bardziej skłonne do absorpcji, pochłonięcia aktywnością intelektualną.




Rozwój
Uczenie się
Inteligencje Wielorakie
Inteligencja emocjonalna
Inteligencja społeczna
Umiejętności społeczne
Komunikacja
Twórczość

Psychologia Pozytywna
Psychologia pozytywna
Miłość
Mądrość
Szczęście

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Tomasz Zaręba 2007
Copyright © 2006
Design by: d4u.hut2.ruPowered by PHP-Fusion © 2003-2005624635 Unikalnych wizyt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie